BIBLIOGRAFIA
ZAŁĄCZNIKOWA
Co to jest BIBLIOGRAFIA?
Bibliografia - wywodzi się od greckich słów: biblion (biblos) - książka oraz
graphein - pisać, opisywać
Bibliografia - to uporządkowany spis dokumentów dobranych według ustalonych
kryteriów, spełniający zadania informacyjne
Bibliografię załącznikową należy umieszczać na końcu pracy.
Opisy powinny być uporządkowane w kolejności alfabetycznej.
Literatura podmiotu - czyli spis tekstów kultury, które wykorzystałeś -
np. utwory literackie (wiersze, powieści), plastyczne (np. reprodukcje obrazów,
ilustracje rzeźb), muzyczne, filmy
Literatura przedmiotu - czyli spis dokumentów dotyczących Twojego tematu
prezentacji (np. książki, prace w wydawnictwach zbiorowych, artykuły z
czasopism, artykuły zamieszczone w Internecie)
Pamiętaj, by pisać w ciągu - od marginesu do marginesu!
Zwracaj uwagę na znaki przestankowe - Stosuj je konsekwentnie!!! Każdy element
opisu należy wyraźnie oddzielić od następnych przyjętym znakiem interpunkcyjnym:
OPIS BIBLIOGRAFICZNY
Elementy opisu:
Nazwisko i imię autora: Tytuł. Wydanie. Miejsce wydania, Wydawca, rok
wydania. ISBN.
Pamiętaj, by pisać w ciągu - od marginesu do marginesu!
Zwracaj uwagę na znaki przestankowe - Stosuj je konsekwentnie!!! Każdy element
opisu należy wyraźnie oddzielić od następnych przyjętym znakiem interpunkcyjnym:
Informacji na temat książki szukaj najpierw na stronie tytułowej, a nie na
okładce!
Autor:
Można zamiast imienia podać tylko inicjał, jeżeli nie utrudni to identyfikacji
osoby, np. „Lutosławski W.” - to: Lutosławski Wincenty czy Witold?
Jeżeli autorów jest więcej niż trzech podajemy pierwszego i dopisek i in.
Jeżeli autorów jest dwóch lub trzech - podajemy ich personalia oddzielając od
siebie przecinkami.
Jeżeli opracowujemy pracę zbiorową pod redakcją opis rozpoczynamy od tytułu.
Pomijamy w opisie autora informacje o jego stopniach naukowych, funkcjach: nie
piszemy, że ktoś jest czy był: księdzem, profesorem, biskupem, doktorem,
zakonnikiem etc.
Tytuł:
Tytuł piszemy kursywą.
Można skracać zbyt długi tytuł. Wyrazy pominięte zaznacz wielokropkiem: (...)
Pamiętaj, że jedynym elementem opisu bibliograficznego, który umieszczamy w
cudzysłowie jest tytuł czasopisma!! - Tytuł książki podajemy bez cudzysłowu.
Wydanie:
Jeśli to jest wydanie pierwsze lub nie ma w książce informacji, które to jest
wydanie - ten element opisu pomijamy! Informację o zmianach dokonanych w wydaniu
należy skrócić: Wyd. 5 popr. uzup. zmien. skr.
Miejsce wydania:
To nazwa miejscowości, w której mieści się wydawnictwo. Jeśli wydawnictwo ma
kilka siedzib - podajemy pierwszą nazwę miejscowości z wymienionych.
Wydawnictwo:
Można skracać nazwę wydawcy np.:
• PWN zamiast
Państwowe Wydawnictwo Naukowe
• Ossolineum zamiast
Zakład Narodowy im Ossolińskich
• WSiP zamiast
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
Rok wydania:
To element obowiązkowy. Jeśli nie jest podany w książce, trzeba go określić
- korzystając z katalogu biblioteki lub podać przybliżoną datę: [ok. 2006].
Numer ISBN:
ISBN - ang. International Standard Book Number - Międzynarodowy Znormalizowany
Numer Książki
- dziesięciocyfrowy symbol zawierający zakodowane informacje o książce: o kraju:
83 - Polska
o wydawcy: 02 - WSiP i o książce.
Numer ISBN znajdziesz w książce wydanej po roku 1978. Jeśli go nie ma w książce
- ten element opisu pomijamy.
Krajowe Biuro ISBN informuje, że z dniem 1 stycznia 2007 r. weszło w życie
zaktualizowana międzynarodowa norma ISO 2108, zgodnie z którą numery ISBN
zmienia się z 10-cyfrowych na 13-cyfrowe. Numery są poprzedzone prefiksem 978.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI
[jednotomowa, wielotomowa]
Kapuściński Ryszard: Heban. Wyd. 7. Warszawa, Czytelnik, 2003. ISBN
83-07-02948-1.
Dostojewski Fiodor: Zbrodnia i kara: powieść w sześciu częściach z
epilogiem. Warszawa,
Kama, 2000. ISBN 83-7153-337-3.
Prus Bolesław: Lalka. Wyd. 2 przejrz. Warszawa, PiW, 1998. 3t. ISBN
83-04-04381-5.
Jeżeli korzystamy z całej książki wielotomowej, to oznaczenie ilości tomów
umieszczamy po roku wydania, oznaczając tomy małą literą np. 3t, 3 cz.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY JEDNEGO TOMU KSIĄŻKI Z AUTOREM
Prus Bolesław: Lalka. T.1. Warszawa, PIW, 1998. ISBN 83-04-04381-5.
Sienkiewicz Henryk: Potop. Wyd.2. T. 3. Warszawa, Świat Książki, 1996.
ISBN 83-7129-218-X.
Jeżeli korzystamy z jednego tomu książki wielotomowej, to oznaczenie tomu
umieszczamy po oznaczeniu kolejności wydania, oznaczając tom wielką literą np.
T.3, Cz.2.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FRAGMENTU (ROZDZIAŁU, OPOWIADANIA,
WIERSZA) KSIĄŻKI
Opis całości książki (gdy cała książka jest tego samego autorstwa)
jak poprzednio - dodatkowo tytuł rozdziału, strony zajęte przez rozdział.
Hutnikiewicz Artur: Od czystej formy do literatury faktu. Wyd. 5.
Warszawa, Wiedza Powszechna, 1988. ISBN 83-7052-804-X. Ekspresjonizm, s. 70-92.
Tak sporządzamy również opis wiersza (czy opowiadania) ze zbioru jednego autora.
Lipska Ewa: Ja. T.1. Kraków, Wydaw. Literackie, 2004. ISBN
83-7889-57-67. A jednak miłość, s. 41.
Taborski Roman: Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej. Wyd. 2
uzup. Warszawa, WSiP, 1987. ISBN 83-02-03302-2. Charakterystyka postaci, s.
46-54.
Markiewicz Agnieszka: Szkolny słownik motywów literackich. Warszawa, PRINTEX,
[2005]. ISBN 83-86025-03-4. Lagry i łagry, s. 314-318.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY PRACY ZBIOROWEJ
Kompendium wiedzy o ekologii. Red. Jan Strzałko i Teresa
Mossor-Pietraszewska. Wyd. 2 popr. i uzup. Warszawa, PWN, 2001. ISBN
83-01-13589-1.
Słownik języka polskiego. Red. nauk. Mieczysław Szymczak. Warszawa,
PWN, 1978. Humanizm, s.758.
Świadomość literacka w Polsce: antologia. Wyd. 3. Warszawa, PWN, 1993.
2t. ISBN 83-01-10519-4.
Jeżeli korzystamy z całej książki wielotomowej, to oznaczenie ilości tomów
umieszczamy po roku wydania, oznaczając tomy małą literą np. 3t, 3 cz.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY JEDNEGO TOMU WIELOTOMOWEJ PRACY
ZBIOROWEJ
Poezja polska 1914-1939: antologia. Wybór i oprac. Ryszard
Matuszewski, Seweryn Pollak. Wyd. 3 poszerz. Cz. 1. Warszawa, Czytelnik, 1984.
ISBN 83-07-00395-4.
Literatura polska XX wieku : przewodnik encyklopedyczny. Red. nauk.
Artur Hutnikiewicz, Andrzej Lam. Wyd. 2 popr. T.1, A-O. Warszawa , PWN, 2000.
ISBN 83-01-13028-8.
Jeżeli korzystamy z jednego tomu książki wielotomowej, to oznaczenie tomu
umieszczamy po oznaczeniu kolejności wydania, oznaczając tom wielką literą np.
T.3, Cz.2
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FRAGMENTU (ROZDZIAŁU) KSIĄŻKI Z
PRACY ZBIOROWEJ
Nazwisko i imię autora rozdziału: Tytuł rozdziału. W: Opis książki, w której
zawarty jest rozdział, strony zajęte przez rozdział.
Przykład 1:
Hutnikiewicz Artur: Badania nad literaturą Młodej Polski. W: Rozwój
wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku. Warszawa, Czytelnik, 1986. ISBN
83-4567-37-87, s. 192-224.
Przykład 2 : Wiersz z antologii wielu autorów:
Stachura Edward: Wielki Testament. W: Od Kochanowskiego do
Szymborskiej: antologia poezji polskiej. Wybór Marek Wawrzkiewicz. T.1.
Warszawa, Książka i Wiedza. 1999. ISBN 83-6754-23-56, s. 380-381.
Żynis Bernadetta: Literatura współczesna. W: Epoki literackie: od
antyku do współczesności. Michał Hanczakowski i in. Wyd. 6. Bielsko-Biała ,
ParkEdukacja, 2007. ISBN 83- 7266-539-7, s. 363-433.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY WSTĘPU DO KSIĄŻKI
Nazwisko i imię autora wstępu: Tytuł wstępu. W: Opis książki, w której zawarty
jest wstęp, strony zajęte przez wstęp.
Drawicz Andrzej: Wstęp. W: Bułhakow Michaił: Mistrz i Małgorzata.
Wyd.15. Warszawa, MUZA, 1990. ISBN 83-73199-00-4, s. V - LXXXIV.
Wójcik Włodzimierz: Wstęp. W: Nałkowska Zofia: Granica. Wrocław
i in. ,Ossolineum, 1971, s. III-XCI.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY ARTYKUŁU Z CZASOPISMA
Pamiętaj, że jedynym elementem opisu bibliograficznego, który umieszczamy w
cudzysłowie jest tytuł czasopisma!!
Elementy opisu:
Nazwisko i imię autora artykułu: Tytuł artykułu. "Tytuł czasopisma" rok numer
czasopisma numery stron zajęte przez artykuł.
Jaworski Marcin: Różewicz - ostatni modernista. „Polonistyka” 2005 nr
5 s. 18-24.
Jarecka Renata: Nowele pozytywizmu. „Cogito” 2001 nr 18 s. 57-60.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY RECENZJI
Nazwisko i imię autora recenzowanej książki: Tytuł recenzowanej książki.
Wydanie, Rok wydania, ISBN. Rec. Imię i nazwisko autora recenzji: Tytuł
recenzji. "Tytuł czasopisma" rok, numer czasopisma, strony zajęte przez
recenzję.
Kuczok Wojciech: Gnój. Warszawa 2003. Rec. Piotr Śliwiński: Normalni,
wydrążeni, źli. „Tygodnik Powszechny” 2004 nr 32 s. 11.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY WYWIADU
Nazwisko i imię osoby, która udziela wywiadu: Tytuł wywiadu. Rozm. przepr. Imię
i nazwisko osoby prowadzącej wywiad. "Tytuł czasopisma" rok numer numery stron.
Kuczok Wojciech: Jestem bardzo pokrzywiony. Rozm. przepr. Barbara
Pietkiewicz. „Polityka” 2004 nr 3 s. 58- 59.
OPISY BIBLIOGRAFICZNE DOKUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH
Książka na płycie CD-ROM:
Kopaliński Władysław: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych
[CD-ROM]. Wersja 1.03.16. Łódź, Promedia CD, 1998. ISBN 83-7231-3.
Książka w Internecie:
Hłasko Marek: Ósmy dzień tygodnia [online]. [dostęp 19 września 2005].
Dostępny w Internecie: http://www.literatura.za pis.net.pl/okresy/wspolczesnosc/hlasko/osmy.htm.
Strona www:
Skórka Stanisław: Wirtualna historia książki i bibliotek [online].
Kraków, Akademia Pedagogiczna, Instytut Informacji Naukowej [dostęp 4 lutego
2005]. Dostępny w Internecie:: http://www.ap. krakow.pl/whk/.
Artykuł w czasopiśmie internetowym:
Karpiel Anna: Motyw szatana w literaturze romantycznej. W: „Konspekt”
2005, nr 2 [online]. [dostęp 22 września 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.wsp.krakow.pl/konspekt/22/Karpiel.htm.
ISSN 1509-6726.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY INNYCH TEKSTÓW KULTURY
OPIS BIBLIOGRAFICZNY REPRODUKCJI OBRAZU (rzeźby, dzieła architektury):
Jak opis rozdziału z książki:
Velazquez Diego: Infantka Małgorzata [il.]. W: Rzepińska Maria:
Siedem wieków malarstwa europejskiego. Wyd. 2 popr. i uzup. Wrocław,
Ossolineum,1986. ISBN 83-5768-35-X. Nr il. XLVI.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FILMU:
Cudzoziemka [film]. Reż. Ryszard Ber [kas. wiz. VHS], Warszawa, AGF,
1986.
Planuj, ale z głową!
Po wyborze tematu czeka Cię wiele pracy. Musisz znaleźć potrzebne książki,
przeczytać je, zrobić notatki… Dopiero gdzieś na szarym końcu tej wyliczanki
znajduje się Twoje kwietniowe wystąpienie przed komisją. Masz dużo czasu,
postaraj się go dobrze wykorzystać! Musisz:
• DO KOŃCA WRZEŚNIA: ustalić ostateczną wersję tematu prezentacji
(pamiętaj, że w porozumieniu z polonistą możesz modyfikować tematy ze szkolnej
listy, np. jeśli temat każe opisać zachowanie człowieka w sytuacjach granicznych
na podstawie literatury łagrowej i lagrowej, Ty możesz go zrealizować, powołując
się jedynie na literaturę łagrową.).
• DO KOŃCA LISTOPADA : wybrać literaturę podmiotu (tę, o której będziesz
mówić w prezentacji) i przeczytać ją. Już na tym etapie warto robić notatki,
ułatwią one dalszą pracę.
• DO POŁOWY GRUDNIA: wybrać literaturę przedmiotu (analizy książek, o
których będziesz mówić). Jest to zadanie trudne i wymagające sporo czasu.
Zapytaj polonistę o jego sugestie, przejdź się do biblioteki….
• DO KOŃCA STYCZNIA : opracować literaturę przedmiotu, zrobić notatki.
Notatki są ważne, bo później nie będziesz mieć czasu na wertowanie kilkunastu
książek.
• DO KOŃCA STYCZNIA : dokonać selekcji materiału. Na tym etapie musisz
przejrzeć wszystkie notatki, które przygotowałeś, zastanowić się, co jest mniej,
a co bardziej ważne. W 15 minut nie powiesz wszystkiego, co wiesz. Zobacz
jeszcze raz, jak brzmi temat, zastanów się, co jest najbardziej konieczne dla
jego realizacji.
• DO POŁOWY LUTEGO: zastanowić się, czy chcesz użyć materiałów
pomocniczych. Materiał dźwiękowy czy umiejętnie dobrany obraz podniesie wartość
Twojego wystąpienia, sprawi, że będzie ono dużo ciekawsze. Jeśli zdecydujesz się
wykorzystać dodatkowe materiały, przygotuj je już teraz; później możesz nie mieć
na to czasu.
• DO POŁOWY LUTEGO :przygotować ramowy plan wypowiedzi, czyli zaplanować,
o czym i w jakiej kolejności chcesz mówić. Pamiętaj, że na prezentację masz
tylko 15 minut!
• (nieobowiązkowe!) DO KOŃCA LUTEGO: napisać treść prezentacji. Jedni
wolą punkty z ramowego planu wypowiedzi rozwijać na piśmie, inni wolą robić to w
głowie.
• DO KOŃCA MARCA: nauczyć się tego, co chcesz powiedzieć w swoim
wystąpieniu. Jeśli napisałeś wcześniej tekst prezentacji, czytaj go wiele razy i
staraj się zapamiętać. Raczej nie ucz się tekstu słowo w słowo na pamięć. Co
będzie, jeśli na egzaminie zapomnisz jednego słowa i kompletnie się pogubisz?
Prezentację wkuj na blachę jedynie, jeśli bardzo boisz się egzaminu i tylko
świadomość opanowanego perfekcyjnie tekstu pozwoli Ci otworzyć usta przed
komisją. Jeśli nie napisałeś gotowego tekstu, przeglądając notatki i ramowy plan
wypowiedzi, staraj się mówić na wybrany temat. Pamiętaj, że masz tylko 15 minut!
• DO EGZAMINU: ćwiczyć, ćwiczyć i ćwiczyć, koniecznie z zegarkiem w ręku.
Prezentuj się przed lustrem rodziną, znajomymi. Proś ich o konstruktywne uwagi,.
Może dzięki nim dopracujesz swoją prezentację?
Terminy, o których nie możesz zapomnieć:
• do 30.09 - składasz w szkole pisemną deklarację wyboru tematu prezentacji
maturalnej,
• miesiąc przed egzaminem - oddajesz poloniście bibliografię oraz materiały
pomocnicze,
• tydzień przed egzaminem - oddajesz poloniście ramowy plan prezentacji